Prawidłowo ustawione zęby są znacznie łatwiejsze do dokładnego oczyszczenia szczoteczką i nicią dentystyczną, co bezpośrednio zmniejsza ryzyko rozwoju próchnicy oraz chorób dziąseł (paradontozy). Ponadto eliminacja wady zgryzu poprawia funkcję żucia, odciąża stawy skroniowo-żuchwowe (co może zredukować np. chroniczne bóle głowy) oraz zapobiega przedwczesnemu, nierównomiernemu ścieraniu się zębów.

Czas aktywnego noszenia aparatu ortodontycznego jest kwestią indywidualną i zależy od stopnia zaawansowania wady zgryzu oraz wybranej metody leczenia. Zazwyczaj proces ten trwa od 12 do 24 miesięcy. Kluczowym czynnikiem wpływającym na czas i powodzenie leczenia jest regularne zgłaszanie się na wizyty kontrolne oraz ścisłe stosowanie się do zaleceń ortodonty.

Tradycyjne aparaty stałe składają się z zamków (metalowych lub estetycznych/ceramicznych) mocowanych na zębach na stałe oraz łuków, które ortodonta regularnie reguluje. Z kolei systemy nakładkowe to sekwencja przezroczystych, zdejmowanych szyn, które pacjent samodzielnie wymienia co 1-2 tygodnie. Nakładki są niemal niewidoczne i ułatwiają codzienną higienę oraz jedzenie, jednak wybór metody zawsze zależy od specyfiki wady zgryzu.

Samo założenie aparatu jest całkowicie bezbolesne. Przez pierwsze kilka dni po montażu lub po wizycie kontrolnej (gdy dochodzi do aktywacji sił działających na zęby) pacjent może odczuwać delikatny dyskomfort, tkliwość zębów przy nagryzaniu lub uczucie uścisku. Jest to w pełni naturalna reakcja organizmu na proces przemieszczania się zębów, która mija samoistnie w ciągu kilku dni.

Retencja to końcowy, niezwykle ważny etap każdego leczenia ortodontycznego. Jej zadaniem jest utrwalenie uzyskanego efektu i niedopuszczenie do ponownego przemieszczenia się zębów. Aparat retencyjny (stały drucik przyklejany od wewnętrznej strony zębów lub wyjmowana płytka/szyna na noc) stabilizuje zęby w nowej pozycji, dopóki tkanki kostne wokół nich w pełni się nie zregenerują.